Podcast

Podcastit on hyvä keino kehittää kielitaitoa erityisesti kuullun ymmärtämisen osalta. Puhumista oppii kuuntelemalla.

Kun opiskelija perehtyy aluksi valittuun aiheeseen podcastin avulla, kontaktikerralla voidaan käydä läpi asioita, jotka herättävät kysymyksiä. Podcastia voidaan käyttää myös kertausmateriaalina keskustelun jälkeen.

***

Патриоты и налоги

On lottovoitto syntyä Suomeen – родиться в Финляндии – это как выиграть в лотерею.

Lottovoitto on tuloa, jota ei veroteta – выигрыш – это доход, с которого не надо платить налог.

Muista tuloista kyllä pitää maksaa – с других доходов платят.

Pohjoismaissa verot ovat perinteisesti korkeita. В северных странах налоги традиционно высокие.

Maaliskuussa maailman maat rankattiin asukkaiden onnellisuuden perusteella – в марте страны были расставлены по ранжиру в зависимости от того, насколько счастливыми чувствуют себя граждане этих стран.

Kärkisijat menevät tälläkin kertaa Pohjoismaihin – в десятку лучших вошли северные страны.

Verojen maksaminen on jokapäiväistä uhrautumista parhaimmillaan – Налог – это ежедневное жертвоприношение.

Heikki Hiilamo on sosiaalipolitiikan professori – Хейкки Хииламо- это профессор социальной политики.

Heikki muistuttaa, että ”verorahoilla kustannetaan maanpuolustuskin” – профессор отмечает, что именно из налоговых денег оплачивается и оборона страны.

Perinteinen määritelmä isänmaallisuudelle on selkeä: Традиционно патриотизм определяется следующим образом:

se on yksilön uhrautumista valtiollisen yhteisön puolesta – это готовность пожертвовать собой ради сообщества, ради государства.

Suomessa sodan aikana tästä muistutti Mannerheimin päiväkäsky olohuoneen seinällä – Во время войны об этом напоминал приказ Маннергейма на стене –

ja rauhan aikana verokortti – а в мирное время об этом напоминает налоговая карточка.

Portugali on tarjonnut tätä maahan pysyvästi muuttaville suomalaisille – Португалия предложила финским пенсионерам освобождение от налогов на десять лет, если они переедут туда на постоянное жительство.

Haluatko saada kymmenen vuoden verottomuuden omille eläketuloillesi? -Хочешь не платить налоги с пенсии в течение десяти лет?

Vuorineuvos Sakari Tamminen on yksi eläkeläisistä – горный советник Сакари Тамминен – один из пенсионеров.

Hän on Maanpuolustuskurssiyhdistyksen ex-aktiivi – он бывший активист Общества поддержки курсов национальной обороны. То есть патриот.

Verovapauden takia hän on portugalilaistunut – он стал португальцем, чтобы не платить налоги.

Entä Keskon ex-pääjohtaja Matti Halmesmäki – Матти Халмесмяки – бывший директор известного торгового концерна Кеско.

Hän on reservin kapteeni – он – капитан резерва. Тоже патриот.

Hänkin on portugalilaistunut – и он тоже стал португальцем.

Björn Wahlroos on sinulle tuttu – вы знаете, кто такой Бьёрн Валрус?

Hän on Maanpuolustuksen Tuki ry:n valtuuskunnassa – он входит в состав комитета поддержки национальной обороны.

Hän on myös pankki Nordean hallituksen puheenjohtaja – он также и председатель правления банка Нордиа.

Suomen verojen takia hän on siirtänyt kirjat Ruotsiin. Из-за финских налогов Бьёрн прописался в Швеции.

Hänen johtamansa pankki Nordea – банк, которым он управляет – on perustanut asiakkailleen lukuisia veroparatiisiyhtiöitä – открыл для своих клиентов многочисленные фирмы в Панаме.

Tulojen siirto Panamaan on kuin taikahattutemppu – перевод доходов в Панаму –  как трюк с волшебной шляпой.

Panamahattu tekee sinusta näkymättömän – одеваешь панамку, которая делает тебя невидимой.

Kun omistaja siirtää tulonsa sinne, häntä ei verokarhu näe – Когда владелец такой фирмы переводит свои деньги в офшор, налоговый медведь его уже не видит.

Panama-vuoto paljasti nämäkin veropakolaiset – Слив информации по офшорам в Панаме вывел на свет и этих беглецов.

Venäläisen sanonnan mukaan heidän korvansa tulivat näkyviin Panama-hatun alta – как в русской поговорке, «уши стали видны из-под панамки».

Sanoista tekoihin – от слов к делу.

Portugali ei pysty suojamaan suomalaisia eläkeläisiä Suomen verokarhulta – Португалия не сможет защищать финских пенсионеров от налогового медведя.

Ilkka Ruostesaari on valtio-opin professori – Илкка Руостесари – профессор в области госуправления.

Hänen sanojensa mukaan – по его словам,

”varmasti eliitti on isänmaallista – элита страны наверняка патриотична, mutta toinen kysymys on sitten arjen isänmaallisuus – другое дело – патриотизм в быту.

Että missä määrin siinä on tapahtunut heikentymistä – в этой области народ явно расслабился”.

Jos eliitti muuttuu epäisänmaallisemmaksi, seuranneeko kansa perässä? – если элита становится непатриотичной, последует ли за ней всё население?

****

Секрет русской стратегии

…Разговорился с российским тренером по самбо. Сергей отметил, что даже среднего класса самбист легко «делает» местного финского чемпиона по борьбе. Тогда почему самбо не прижилось в Суоми, хотя в России хорошо известно?

Keskustelin venäläisen sambo-valmentajan kanssa. Hän kertoi mm. siitä, miten helposti keskivertoinen samboka kaataa jopa monikertaisia judon mestareita. Kyselin, miksi laji ei ole levinnyt Suomeen, vaikka se on Venäjällä ”iso” urheilulaji?

Корни самбо – в традиционной русской борьбе, но есть и заимствованные элементы, например, из дзюдо.

Sambon juuret ovat peräisin perinteisessä venäläisessä kansanpainissa, mutta siinä on elementtejä muista taistelulajeista kuten judosta.

В большинстве видов борьбы спортсмены выступают против представителя того же вида, и используют те же правила в лучших традициях «спортивного духа». Самбисты с удовольствием встречаются с представителями других видов. Молодой самбист Артур Назиев получил золотую медаль в чемпионате по джиу-джитсу в Бразилии.

Useimmiten itsepuolustuslajien tai yleensäkin kamppailulajien harrastajat laidasta laitaan ottelevat oman lajinsa harrastajia vastaan ja noudattavat siinä samoja sääntöjä yleensä vieläpä urheilulliseen henkiin. Sen sijaan sambokat ottelevat mielellään myös muiden kamppailulajien harrastajia vastaan. Nuori samboka Artur Haziev sai kultamitalin Brazilian jiu-jitsu turnauksessa.

Уже в 80-х годах японцы заметили проблемы с дзюдо, когда советские самбисты начали выигрывать золото. Россияне сосредоточились на дзюдо, потому что призы были побогаче. Японцы же занялись копированием приёмов самбо.

Jo 80-luvulla japanilaiset totesivat että judossa on ”sambo-ongelma” kun neuvostoliittolaiset sambokat rohmusivat judon arvokisamitalleja. Venäläiset keskittyvät kilpailemaan judossa, koska olympialajina siellä liikkuu suurimmat rahat. Japanilaiset alkoivat apinoida sambotekniikoita.

Самбо расшифровывается как самооборона без оружия. Самбо, однако, прекрасно подходит и для нападения – ведь это лучший вид обороны. В этом случае умение сбить противника с толку, вывести из равновесия – ключ к успеху.

Lajin nimi tulee venäjän kielen sanoista samozastsita bez oruzija, jotka suomeksi tarkoittavat itsepuolustusta ilman aseita. Sambo kelpaa hyvin myös hyökkäykseen. Silloin vastustajan hämäys on avain voittoon.

По словам тренера, именно необходимость сбить противника с толку больше всего смущает финнов: «подобные приёмы приводят к лишним движениям в поединке и бесполезны для самозащиты». Например, в айкидо нет таких движений, потому что в технике айкидо не нападают, только защищаются.

Valmentajan mukaan juuri hämäyksen tarve hämmentää suomalaisia: ”Hämäykset ovat ylimääräiset liikkeet ottelussa ja itsepuolustustekniikoissa turhia”. Esim., aikidon tekniikoissa ei ole hämäyksiä. Hämäyksille ei ole tarvetta, koska aikidon tekniikalla ei hyökätä. Aikidon tekniikka on vain puolustuksellista.

Финский спортсмен стремится к такому уровню мастерства, где приёмы обмана и запутывания противника уже не нужны. Финн привык к тому, что если противник обучен, то по его позе уже можно догадаться, какой приём будет применён, и рука сама уже идёт на перехват этого приёма. Самбист же всегда ищет такую позу, которая лучше всего подходит для конкретного момента. В этом случае противник замечает выбранный приём слишком поздно.

Suomalainen pyrkii niin kyvykkääksi ettei tarvitse hämäyksiä tekniikkaansa. Suomalainen on tottunut siihen, että normaalisti treenanneen henkilön asennosta jo näkee, millainen tekniikka on lähdössä ja käsi lähtee ottamaan sitä vastaan. Samboka sen sijaan aina vain hakeutuu sille siinä hetkessä sopivaan lähtöasentoon. Silloin vastustaja huomaa valitun tekniikoiden lähdön liian myöhään.

Для честного финна лучше всего подходит бокс, где боксёр танцует на ринге, прижав руки к щекам, и отнимает их от лица, чтобы ударить в нужный момент.

Rehelliselle suomalaiselle sopii parhaiten nyrkkeily, jossa nyrkkeilijä hyppeli kädet tiukasti poskissa kiinni ja löi vain kun oli tarkoitus lyödä.

Cамбист действует всегда по обстановке. Иногда самым простым приёмом будет легкий обман с последующей атакой… иногда лучше действовать в лоб. Можно тоже сбить с толку, делая вид, что пытаешься сбить с толку, т.е. начать с ясной попытки обмануть, которая и становится основой всех действий.

Sambossa toiminta on täysin tilannesidonnaista. Joskus helpoin ja minimalistisin ratkaisu on antaa sopiva hämäys ja toimia sitten, joskus taas suora toiminta on soveltuvaa. Voi myös hämätä hämäävänsä, eli tehdä selkeän hämäyksen josta lopulta muotoutuukin se toiminta.

Как в самбо, так и на войне неожиданность и обман лежат в основе успеха. Рутин увлёкся самбо уже в 13 лет. Он стал мастером по самбо и выступал с командой СССР. Сейчас он применил технику самбо во внешней политике. Станет ли самбо популярным тоже в Финляндии?

Kuten sambossa, niin myös sodassa yllätysmomentti ja hämäys ratkaisevat. Putin alkoi harrastaa samboa jo 13-vuotiaana. Hänestä tuli mestariluokan urheilija, ja hän kilpaili Neuvostoliiton edustusjoukkueissa. Nyt hän on soveltanut sambon tekniikka myös ulkopolitiikkaan. Tuleeko sambosta suosittu nyt myös Suomessa?

Посол Рене Нюбери отметил, что русский вопрос решить нельзя, его можно только взять под контроль. Поможет ли самбо в этом?

Lähettiläs René Nyberg on todennut, että Venäjä-kysymystä ei voida ratkaista, vaan sitä voidaan ainoastaan hallita. Auttaako sambo?

***

Лучший роман всех времён

Лучший роман всех времён

Mikä on paras kirja näinä epävarmoina aikoina? Tolstoin Sota ja Rauha. Newsweek lehti nimitti Sota ja Rauha kaikkien aikojen ja kansojen parhaaksi romaaniksi. Se johtaa lehden ylläpitämää 100 parhaan teoksen listaa. Miksi?

Какая самая хорошая книга для чтения в наше беспокойное время? «Война и Мир». Ньюсвик выбрал роман лучшей книгой всех времён и народов. Он на первом месте в списке самых значительных художественных книг. Почему?

Мир on venäjäksi myös maailma. Eli Sota ja Maailma. Vladimir nimi voi tarkoittaa maailman valloittaja tai henkilöä, jolla on avaimet rauhaan.

Мир по-русски означает не только отсутствие войны, но и тоже окружающий нас мир. Название романа можно понимать двояко. Имя Владимир может означать завоевателя мира, или человека,   который может дать мир людям.

Romaanissa tapaamme sen ajan avainhenkilöitä kuten Venäjän keisaria Aleksanteria ja Ranskan keisaria Napoleonia. Keisarien liitto syntyi Napoleonin pyrkimyksestä estää Ruotsin käymästä kauppaa Englannin kanssa. Romanissa Napoleon toteaa, että hän lahjoitti Aleksanterille Suomen.

В романе мы встречаем двух таких персонажей. Это императоры Александр Первый и Наполеон Бонапарта. Их союз вызван желанием Наполеона перекрыть Швеции торговлю с Англией. В романе Наполеон заявляет, что подарил Финляндию Александру.

Miten tästä eteenpäin? Tolstoin toivoo rauhaa. Teoksen tapahtumat alkavat vuodesta 1805 Pietarista seurapiireistä, kun Napoleon Bonaparte valloitti koko Euroopan motollaan ”Eurooppaan pysyvä rauha”.

Как события будут развиваться дальше? Писатель желает мира.  Тысяча восемьсот пятый год. В этот года и начинаются в придворных кругах Петербурга события романа. В это время Наполеон захватил всю Европу под лозунгом «Европе – вечный мир!»

Laatiessaan luetteloa Newsweekin toimitus otti huomioon mm. kirjan merkitys nykypäivänä. Romania lukiessa on helppo huomata että ihmisen perusluonne on säilynyt ennallaan, vaikka sodankäynti on muuttunut Napoleonin jälkeen.

При составлении списка бестселлеров Ньюсвик принял во внимание актуальность романа для сегодняшнего дня. При чтении романа легко заметить, что человеческая природа не изменилась, хотя технологии войны изменились со времён Наполеона.

Sota de jure

tapahtuu silloin, kun liittolaissopimukset pitävät. Esimerkiksi, ensimmäisen maailman sodan käynnisti liittolaissuhteisiin perustuva ketjureaktio. Aluksi serbialainen kansallismielinen Gavrilo tappoi Itävalta-Unkarin kruununprinssin.

Война по договору начинается в том случае, когда стороны их соблюдают. Первая мировая началась как цепная реакция стран при выполнении своих союзных договоров. Для начала сербский националист Гаврило застрелил наследника Австро-венгерского престола.

Serbit halusivat provosoida Venäjän sotaan. Kun Itävalta-Unkari julisti sodan Serbialle, Serbian liittolainen Venäjä vastasi julistamalla sodan Itävalta-Unkarille. Lopulta Euroopan suurvaltojen keskinäiset sopimukset tulivat täytäntöön. Saksa, Ranska ja Yhdistynyt kuningaskunta julistivat sotia toisilleen. Ne pitivät sopimuksensa loppuun asti.

Cербы хотели спровоцировать Россию объявить войну Австро-Венгрии. Когда Венгрия объявила войну Сербии, Россия как союзница Сербии объявила войну Австро-Венгрии. Сработали и остальные договоры между державами Европы. Германия, Франция и Великобритания объявили войну друг другу. Они исполнили свои обязательства до конца.

Sota de fakto

tapahtuu silloin kun liittolaissopimukset solmitaan mutta ne eivät pidä. Osapuolet pettävät toisensa ja pettyvät toisiinsa. Neuvostoliitto ja Ranskan sopivat vuonna 1936 Tšekkoslovakian turvallisuutta takaavan sopimuksen.

Война по факту начинается, когда договоры о сотрудничестве и братской взаимопомощи заключены, но стороны их не соблюдают. Тогда стороны обманывают друг друга и теряют доверие друг к другу. В тысяча девятьсот тридцать шестом году Советский Союз заключил с Францией договор по обеспечению безопасности Чехословакии.

Vuonna 1938 osapuolet eivät kuitenkaan halunneet puolustaa maata Saksaa vastaan. Münchenissä Britannia, Ranska ja Italia ”sopivat” Tšekkoslovakian alueiden luovuttamisesta Saksalle, vaikka maalla itsellään ei edes ollut edustajaa paikalla.

Однако, в тридцать восьмом году Советский Союз и Франция не захотели защитить Чехословакию от немцев. По Мюнхенском договору Британия, Франция и Италия передали её территории Германии. При этом чехов даже не пригласили в Мюнхен.

Не договор, а сговор

Neuvostoliitto jäi myös pois Münchenin sopimuksesta. Se näki Tšekkoslovakian jakoa yrityksenä ohjata voimistuvaa Saksaa Venäjää päin. Pääministeri Neville Chamberlain sai Isossa-Britanniassa sankarin vastaanoton Münchenistä palatessa. Stalin pohti, toivoiko Iso-Britannia saavansa helpon voiton molemmista valtiosta niiden heikennettyä toisensa?

Советский Союз тоже не был приглашён в Мюнхен. Раздел Чехословакии можно было понять как попытку толкнуть Германию в сторону Советского Союза. Английский министр Чемберлен был встречен как герой, когда он вернулся из Мюнхена домой. Сталин задумался: неужели Англия рассчитывает на лёгкую победу над Советским Союзом и Германией после того, как стороны обломают зубы в междоусобице?

Hänen epäilyksensä vahvistuivat, kun Neuvostoliitto kävi liittoutumisneuvotteluja länsivaltojen kanssa Moskovassa kesällä 1939 mutta niissä ei päästy tulokseen. Sen jälkeen Neuvostoliitto solmi Saksan kanssa hyökkäämättömyyssopimuksen, Puola jaettiin ja näin Saksa vihdoin pääsi Neuvostoliiton rajalle.

Его подозрения укрепились, когда весной тридцать девятого года Советский Союз провёл переговоры с западными странами в Москве на предмет союзных договоров. Переговоры прошли безрезультатно. Тогда СССР заключил с Германией уже свой «встречный» договор о ненападении. Польшу разделили и таким образом Германия наконец вышла на границы Советского Союза.

Neuvostoliitto solmi syksyllä 1939 Baltian maiden kanssa avunanto- ja tukikohtasopimukset. Näiden maiden miehityksen jälkeen Suomellekin tarjottiin vastaavaa sopimusta. Kun Suomi kieltäytyi, toinen maailman sota alkoi.

Советский Союз заключил осенью тридцать девятого года договоры о помощи с прибалтами. После введения туда советских войск подобный договор предложили и финнам. Когда финны отказались, началась вторая мировая.

Sota ad hock

Sota 2.0 on sopimukseton tila. Sotaa käydään hyökkääjävaltion ns. virallisen armeijan ja paikalla toimivan epävirallisen aseistetun joukon kanssa.

Современная война идёт без предупреждения и договоров. Войну ведут между собой так называемая официальная армия cтраны-агрессора и неофициальные боевые отряды на своей территории.

Osapuolten välillä ei koskaan ollut mitään sopimusta ja mahdollisen rauhansopimuksen legitiimisyyttä tai pitävyyttä on vaikea arvioida. Tässä formaatissa käytеtään kaikkia mahdollisia keinoja tuhotakseen vihollisen.

Договора между сторонами никогда не было, и поэтому легитимность или прочность возможного мирного соглашения определить трудно. В таком формате используют все возможные способы уничтожения противника.

Armeija näyttää usein avuttomalta taistelussa paikallisia taistelijoita vastaan, koska siviilit vedetään mukaan taisteluihin. Silloin raja taistelijoiden ja siviiliväestön välillä on hyvin häilyvä. Kuka toimittaa ruoan, vaatteet, aseet, lääkkeet jne, näille taistelijoille?

Армия часто выглядит бессильной против местных бойцов, потому что гражданское население втягивается в военные действия.  Отделить боевиков от населения часто нелегко. И кто снабжает партизан едой, одеждой, оружием, лекарствами?

… Romaanin alussa Andrei Bolkonsky keikaroi pietarilaisessa salongissa ja julistaa ihailuaan Napoleonia kohtaan. Ensimmäisen osan lopussa hän makaa haavoittuneena Austerlitzin taistelutantereella, katselee loputtoman sinistä taivasta yllään ja kokee, kuinka valtaisaa on saada elää.

… В начале романа Андрей Болконский гуляет в петербургском салоне и заявляет о поклонении Наполеону. В конце первой части романа он лежит раненый на поле Аустерлица, смотрит на бесконечное синее небо над собой и понимает, как здорово всё-таки остаться в живых!

\\\

Русская идея

Jotta vuoren voi nähdä, pitää lähteä kauemmaksi sen luota. Чтобы увидеть гору, надо от неё отойти подальше.

Jotta maata voi ymmärtää, pitää lähteä sieltä pois. Чтобы понять страну, надо из неё уехать.

Etäisyyttä omaan aikaan voi saada myös tutkimalla historia. Дистанцироваться от своего времени можно тоже занявшись историей.

Siksi moni venäläinen kirjailija on asunut vuosikausia ulkomailla ja kirjoittanut Venäjästä. Поэтому много русских писателей жили годами за границей и писали про Россию.

Venäjä näyttää erilaiselta katsottuna ulkoa kuin sisältäpäin. Снаружи она представляется другой, чем изнутри.

Mutta onko se sama Venäjä? Неужели эта одна и та же страна?!

Presidentti Mauno Koivisto on tunnettu erityisesti sotahistorian ja Venäjän harrastuksistaan. Президент Мауну Койвисто увлекался военной историей – и Россией.

Hänen kirjansa ”Venäjän idea” on laaja historiallinen essee Venäjän historiasta. Его книга ”Русская идея” – глубокое историческое эссе.

Kyky pelkistää ja nähdä kokonaisuuksia on presidentin tärkeä ominaisuus. Способность найти главное и передать целое – важное качество для президента. Но в чём русская идея сейчас?

Kuuntele kaksikielinen videologi: В нашем двуязычном диалоге:

– Miten meistä tuli naapureita? Как мы стали соседями?

– mikä tekee Suomen houkuttelevaksi ulkomaalaisten silmissä? Чем привлекательная Финляндия для иностранцев?

– miten orjanomistus Venäjällä erosi orjanomistuksesta Amerikasta? Чем отличалось русское рабовладение от американского?

– mistä syystä Suomen vienti Venäjälle kasvoi niin voimakkaasti? По какой причине финский экспорт в Россию так сильно вырос?

– miten Moskovasta tuli ”Kolmas Rooma” ja Pietarista ikkuna Eurooppaan? Как Москва стала ”Третьим Римом”, а Петербург – окном в Европу?

***

Katso video ja seuraa tekstiä!

Viime vuonna 10 tuhatta ulkomaalaista sai kansalaisuuden.

В прошлом году десять тысяч иностранцев взяли финский паспорт.

Arvaa, kuinka moni heistä oli venäläinen?

Cколько из них русские?

Половина?

Ainakin puolet.

Kutsuin venäläiset kaverit kotiini.

Ты пригласил русских гостей в гости?

He kysyivät, мiksi

Они спросили,  

minulla on Ukrainan lippu pihalla.

почему на дворе у тебя украинский флаг?

Mutta sehän oli Ruotsin lippu!

Так это был – шведский флаг?!

Samat värit:

Те же цвета:

ruotsalaisilla on keltainen ja sininen,

у шведов – жёлтый и синий,

ukrainalaisilla on taas keltainen ja vaalean sininen.

а у украинцев – жёлтый и голубой.

Liput muistuttavat niin paljon toisiansa.

Флаги так похожи один на другой!

А украинцы и шведы?

Они не похожи.

Tuhat vuotta sitten asiat olivat toisin.

А как же дело было тысячу лет назад?

Varjagit perustivat Kiovan.     Sverige > варяги

Варяги основали Киев.

”Kun Kiovallа valittiin uskontoa,

И когда в Киеве выбирали религию,

valittiin ortodoksillisuus.

выбрали православие.

Ikonit, suitsukkeet,

Иконы, благовония,

paljon kellon soittoa ja kuorolaulua.

церковный колокольный звон, хоровое пение…

Niin leppoisaa…

Благолепие.

Venäjä laajeni,

Россия расширялась,

ensin itään,

сначала на восток,

kun taas USA laajeni länteen.

в то время как США

Соединённые Штаты Америки

расширялись на запад.

Kun on saatu paljon maata,

И когда они получили много хорошей земли, 

tarvittiin myös ahkeria käsiä

понадобились трудолюбивые руки

pelto- ja metsätöihin.

для работы на поле и в лесу.

Jenkit toivat maahan työttömiä afrikkalaisia

Американцы завозили безработных африканцев

ja tekivät niistä orjia,

и делали из них рабов,

jottei tarvinnut maksaa palkkaa ja eläkettä.

чтобы не надо было платить зарплату и пенсию.

Mutta afrikkalaisille Venäjä taisi

olla liian kylmä paikka.

Но для африканцев Россия была

слишком холодным местом.

Joten paikalliset maalaiset muutettiin vain orjiksi.

Так что местных крестьян просто сделали рабами.

Eikö tämä ollutkin nerokasta!

Это было просто гениально!

Tuosta nykyään saisi varmaan

За эту идею сейчас автор бы получил сегодня

Nobelin talous-palkinnon.

Нобеля по экономике.

”Näin Moskovasta tuli kolmas Rooma.”

Так Москва стала Третьим Римом.

Кuka siirsi pääkaupungin

Кто перенёс столицу

Moskovasta Neva-joelle?

из Москвы на Неву?

Оlihan sekin nerokas siirto.

Это был тоже гениальный шаг.

Ruotsille se oli sakki.

Для Швеции это был шах.

Venäläiset ovat shakin mestareita.

Русские мастера играть в шахматы.

Tarvittiin ikkuna länteen.

Нужно было окно в Европу.

Это был ход конём.

Vai oliko se Trojan hevonen?

Это не был Троянский конь!

Se oli ahkera suomen hevonen.

Это была трудолюбивая финская лошадь.

И пошёл финский товар –

Tavaraa tuotiin mielin määrin,

большими партиями –

kiveä, tervaa, maitoa, voita, polttopuita.

камень, смола, молоко, масло, дрова.

Мeillä oli yhteinen hallitsija teidän kanssa.

У вас с нами был общий правитель.

Meille hän oli suuriruhtinas,

Вам он был великий князь,

teille hän oli Тsaari.

а нам он был царь.

Niin kuin Mauno Koivisto kirjoittaa:

И что написал Мауно  Койвисто?

”Venäjä on meille hyvä naapuri,

Россия для вас была хорошим соседом,

monilla mailla on paljon hankalampia naapureita.”

У многих стран соседи куда хуже».

Oletko lukenut Oswald Spenglerin teosta Länsimaiden perikato?

Kнигу Освальда Шпенглера «Крах запада»?

Venäläiset ovat tasankokansaa.

Русский народ живёт на равнине. 

Kutsumaton vieras on pahempi kuin tataari.

Незваный гость хуже татарина.

Siksi pitää vain laajentaa aluetta ympäriltään.

Поэтому надо просто расширять и расширять территорию вокруг.

Pitää ymmärtää venäläisten tunteita.

Надо понять чувства русских.

Silloin voit ymmärtää Venäjän ideaa.

Ты понял, в чём русская идея?

Koivisto ymmärsi sen näin:

И как Койвисто её понял?

”Venäjä laajensi rajojaan, koska:

«Россия расширяла свои границы, потому что…

koska se halusi saada haltuunsa hedelmällisiä maita,

чтобы получить плодородные земли,

levittää ortodoksista uskontoa

распространить православную веру и

ja yhdistää slaavilaiset Venäjän lipun alle.

объединить славян под русским флагом!»

Sellainen oli Venäjän idea.

Это была русская идея.

Ja mitä siitä tuli?

Что из того получилось?

Varjagi Rurik perusti Novgorodin

Варяг Рюрик основал Новгород

vuonna 862.

в восемьсот шестьдесят втором году.

Niistä ajoista asti Venäjä on laajentunut.

С тех времён Россия расширилась:

Nyt se on valtio, jolla on 16 miljoonan neliökilometrin pinta-ala.

cейчас это государство с территорией

в шестнадцать миллионов

квадратных километров.

Venäläiset eivät todellakaan ole saaristokansaa kuten varjagit

Русские не островной народ, как варяги, 

tai vuoristokansaa kuten tsetseenit.

и не горный народ, не горцы.

Mikä on Koiviston mielestä Suomen idea?

В чём же тогда финская идея?

”Selviytyä, pysyä hengissä”.

«Выжить, всё пережить и выжить”!

Järjellä tätä ei voi ymmärtää,

Умом этого не понять,

mutta sydämellä voisi.

но сердцем понять можно!

Mutta miksi ihmeessä sinäkin hankit Suomen passin?

А почему ты взял себе финский паспорт?

Suomessa vettä voi juoda kraаnasta.

Воду можно пить из-под крана

ilman passiakin,

и без паспорта можно,

mutta maku on toinen.

Но вкус совсем другой.

Jos sinulla on Suomen passi,

Если у меня есть финский паспорт…

sinä menet Suomen armeijaan.

A ты не пойдёшь в финскую армию?!

Suomi ei kuulu NATOON toistaiseksi,

Пока Финляндия не входит в НАТО,

как и Россия.

Eikä käy sotaa!

И нигде не воюет.

Ja toiseksi,

Во-вторых?

Suomalaiset koulut ovat maailman huippua.

Финские школы и университеты  –

на первом месте в мире по результатам.

Kolmanneksi,

В-третьих,

puhdas luonto!

чистая природа –

Onhan se Suomen etu,

это преимущество Финляндии. Хотя…

vaikka omaisuutta voi omistaa ilman passiakin.

Ведь имущество можно иметь и без паспорта!

Ja neljänneksi,

В-четвёртых,

Suomessa on vähemmän ulkomaalaisia kuin muualla Euroopassa.

в Финляндии меньше иммигрантов, чем где-либо в Европе.

Ja koska ihmisiä on niin vähän,

И поскольку людей так мало,

täällä on paljon marjoja, sieniä ja kalaa.

тут много грибов, ягод и рыбы.

Мutta kalat eivät puhu.

Ho рыбы не говорят.

Jos puut osaisivat puhua,

Если бы деревья могли бы говорить,

mistähän ne kertoisivat?

что бы они вам рассказали?

Täällä on niin vähän korruptiota!

Так мало коррупции!

Vai liianko vähän rahaa?

Или просто слишком мало денег?

Нyvä olla siellä missä me emme ole.

Хорошо там, где нас нет!

Sydämeni, sinä et halua rauhaa.

Сердце, тебе не хочется покоя.

Oi, sydän, kuinka hyvä maailmassa onkaan elää!

Сердце, как хорошо на свете жить!

Kuinka hyvä että olet tuollainen!

Сердце, как хорошо, что ты такое!

Kiitos että osaat rakastaa niin kovasti.

Спасибо, сердце, что ты умеешь так любить.